Ο αποκλεισμός του Παναθηναϊκού από το Final Four της Αθήνας ήταν το σημείο στο οποίο φάνηκε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι ο κύκλος του Εργκίν Αταμάν στους «πράσινους» έχει ουσιαστικά κλείσει. Και όσο παράδοξο και αν ακούγεται, ο Παναθηναϊκός μπορεί να έχει περισσότερες πιθανότητες να κατακτήσει το ελληνικό πρωτάθλημα αν πάει σε άμεση αλλαγή προπονητή.
Το πρώτο και βασικό είναι πως το ενδεχόμενο διαζυγίου δεν έπεσε ξαφνικά στο τραπέζι μετά τον αποκλεισμό από τη Βαλένθια. Ήταν κοινό μυστικό πως οι δύο πλευρές είχαν εδώ και καιρό στο μυαλό τους τον χωρισμό ως το πιθανότερο σενάριο για το καλοκαίρι, ανεξαρτήτως της τελικής έκβασης της σεζόν, παρότι ο Αταμάν είχε συμβόλαιο και για την επόμενη χρονιά.
Από τη στιγμή, λοιπόν, που όλοι γνώριζαν ότι η σχέση βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Αταμάν πρέπει να φύγει. Το ερώτημα είναι αν έχει πια νόημα να παραμείνει μέχρι το τέλος της σεζόν.
Μια ειδική συνθήκη
Ο Παναθηναϊκός έχει μπροστά του ελληνικά πλέι-οφ και τελικούς. Έχει μια σειρά απέναντι στον Ολυμπιακό, σε μια χρονιά που η EuroLeague χάθηκε με οδυνηρό τρόπο, το Final Four γίνεται στην Αθήνα χωρίς τους «πράσινους» και η πίεση πλέον είναι τεράστια. Σε αυτή τη συνθήκη, ο προπονητής καλείται να ενώσει τα αποδυτήρια, να ξαναδώσει πίστη, να καθαρίσει το μυαλό των παικτών και να δημιουργήσει ένα νέο, έστω προσωρινό, σημείο αναφοράς. Ο Αταμάν αυτή τη στιγμή δεν δείχνει ότι μπορεί να το κάνει.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ομάδα που έχασε έναν στόχο, αλλά για ένα group που έδειχνε όλη τη χρονιά πως δεν έχει πραγματική σύνδεση με τον προπονητή της, πως αρκετοί παίκτες δεν έχουν ρόλο, πως άλλοι δεν αξιοποιούνται σωστά και πως το αγωνιστικό πλάνο, αν πούμε πως υπήρχε τέτοιο, δεν ανταποκρινόταν στο υλικό που υπάρχει.
Η περίπτωση του Τι Τζέι Σορτς είναι η πιο χαρακτηριστική. Ο Παναθηναϊκός πήρε έναν από τους πιο επιδραστικούς γκαρντ της περσινής EuroLeague, έναν παίκτη που στην Παρί πρωταγωνιστούσε, είχε ρυθμό, πρωτοβουλίες και απόλυτη εμπιστοσύνη, και τον μετέτρεψε σε παίκτη που μοιάζει ξένος μέσα στο ρόστερ. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ο Αταμάν τον εξέθεσε δημόσια μετά το Game 5, λέγοντας ουσιαστικά ότι με εκείνον ο Παναθηναϊκός παίζει «4 εναντίον 5» στην επίθεση.
Δεν είναι μόνο ο Σορτς
Το ρήγμα αυτό δεν είναι το μοναδικό. Ο Αταμάν όλη τη χρονιά συνήθιζε να δείχνει προς τους παίκτες του μετά τις ήττες. Άλλοτε έμμεσα, άλλοτε ευθέως. Όμως σε ένα σύνολο που ποτέ δεν απέκτησε ξεκάθαρη ταυτότητα, δεν μπορεί η ευθύνη να μεταφέρεται μονίμως προς τα κάτω. Όταν έχεις το ακριβότερο ρόστερ στην Ευρώπη και τερματίζεις έβδομος, όταν χάνεις το πλεονέκτημα έδρας, όταν προηγείσαι 2-0 και αποκλείεσαι με τρεις σερί ήττες, ο πρώτος που οφείλει να κοιταχτεί στον καθρέφτη είναι ο προπονητής.
Το ζήτημα, φυσικά, δεν είναι μόνο ψυχολογικό. Είναι και τακτικό. Ο Αταμάν δεν υπήρξε ποτέ προπονητής που ξεχωρίζει κυρίως για το τακτικό του πλάνο. Το μεγάλο του προσόν ήταν πάντα η διαχείριση προσωπικοτήτων, η ψυχολογική προετοιμασία, η πίστη που μπορούσε να περάσει στους παίκτες του, η ικανότητα να δημιουργεί αίσθηση αποστολής στα μεγάλα παιχνίδια. Αυτό έκανε στην Εφές. Αυτό έκανε αρχικά και στον Παναθηναϊκό, όταν από ένα σημείο και μετά βρήκε ρόλους, έπεισε τους παίκτες του και η ομάδα πήγε με ορμή μέχρι την κατάκτηση της EuroLeague. Όμως αυτό το πλεονέκτημα δεν υπάρχει πια.
Αν ο Αταμάν δεν μπορεί να κερδίσει τα αποδυτήρια, αν δεν μπορεί να φτιάξει την ψυχολογία, αν δεν υπάρχει πια σχέση εμπιστοσύνης με τους παίκτες, τότε τι ακριβώς μένει ως επιχείρημα υπέρ της παραμονής του;
Το Game 3 και ο Σερέλης
Στο τρίτο παιχνίδι της σειράς με τη Βαλένθια, όταν αποβλήθηκε ο Αταμάν και ο Σερέλης ανέλαβε το κοουτσάρισμα, όσα έκανε φάνηκαν σε όλους πιο λογικά. Όχι απαραίτητα μαγικά, αλλά σίγουρα πιο κοντά στις ανάγκες του αγώνα και στα χαρακτηριστικά των παικτών του Παναθηναϊκού. Με πιο φυσιολογική διαχείριση σχημάτων και προσώπων και με αποφάσεις που δεν έμοιαζαν να κουβαλούν εγωισμό, εμμονή ή ανάγκη δικαίωσης. Αυτό ακριβώς μπορεί να χρειάζεται τώρα ο Παναθηναϊκός.
Όχι έναν προπονητή που θα ανακαλύψει ξαφνικά καινούργια φιλοσοφία μέσα σε λίγες ημέρες. Όχι έναν άνθρωπο που θα αλλάξει τα πάντα. Αλλά κάποιον που θα χαμηλώσει την ένταση, θα ξαναφέρει μια στοιχειώδη λογική, θα προσπαθήσει να επανασυνδέσει παίκτες που έχουν βγει από την εξίσωση.
Ο Σερέλης ξέρει τον οργανισμό, ξέρει τους παίκτες, ξέρει το ελληνικό πρωτάθλημα και δεν θα μπει στη διαδικασία να αποδείξει ότι η δική του αλήθεια είναι πάνω από την ομάδα. Σε αυτή τη φάση, αυτό δεν είναι μικρό πράγμα.
Ο Παναθηναϊκός δεν χρειάζεται τώρα έναν προπονητή που θα συνεχίσει να δίνει μάχες για την εικόνα του. Χρειάζεται έναν πάγκο που θα υπηρετήσει αποκλειστικά το συλλογικό στόχο.
Το πρωτάθλημα δεν θα είναι εύκολο έτσι κι αλλιώς. Ο Ολυμπιακός είναι καλύτερη ομάδα, με ξεκάθαρη ταυτότητα, με προπονητή που έχει πλήρη έλεγχο του ρόστερ και με αυτοματισμούς που χτίζονται χρόνια. Ο Παναθηναϊκός έχει ενδεχομένως περισσότερο ατομικό ταλέντο ειδικά στην περιφέρεια, αλλά λιγότερη συνοχή. Αν μπει στους τελικούς με το ίδιο κλίμα που βγήκε από τα πλέι-οφ της EuroLeague, οι πιθανότητες θα είναι ακόμη πιο μειωμένες. Γι’ αυτό η αλλαγή μπορεί να λειτουργήσει ως ηλεκτροσόκ.
Η παραμονή του Αταμάν μέχρι το τέλος μπορεί από μια σκοπιά να μοιάζει πιο ορθολογική απόφαση. Αγωνιστικά, όμως, ίσως είναι το μεγαλύτερο ρίσκο. Γιατί αυτή τη στιγμή ο Παναθηναϊκός δεν χρειάζεται άλλες δηλώσεις, άλλα καρφιά, άλλη ένταση και άλλες δημόσιες εκθέσεις παικτών. Χρειάζεται να ξαναγίνει ομάδα, έστω για λίγες εβδομάδες. Και με τον Αταμάν στον πάγκο, αυτό μοιάζει πλέον πιο δύσκολο απ’ ό,τι χωρίς αυτόν.
