Ο Παναθηναϊκός αποκλείστηκε από τη Βαλένθια σε μια σειρά που ξεκίνησε με 2-0 υπέρ του και ολοκληρώθηκε με τρεις διαδοχικές ήττες. Πέρα από την εικόνα, τα advanced stats των πέντε αγώνων δείχνουν καθαρά τι πήγε στραβά για την ομάδα του Εργκίν Αταμάν.
Το πρώτο και πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι πως ο Παναθηναϊκός δεν έχασε απλώς επειδή δεν έβαλε κάποια μεγάλα σουτ ή επειδή η Βαλένθια βρήκε επιθετικό ρυθμό. Έχασε γιατί οι πιο σημαντικές μονάδες του, οι παίκτες πάνω στους οποίους στηρίχθηκε περισσότερο σε χρόνο, κατοχές και αποφάσεις, είχαν αρνητικό συνολικό impact.
Ναν, ο χειρότερος επιθετικά παίκτης
Ο Κέντρικ Ναν, ο πιο προικισμένος σκόρερ του Παναθηναϊκού, τελείωσε τη σειρά με το χαμηλότερο offensive rating της ομάδας μεταξύ των παικτών με ουσιαστικό ρόλο. Στα 30:19 που αγωνίστηκε κατά μέσο όρο, με συμμετοχή στο 76% των κατοχών, ο Παναθηναϊκός είχε offensive rating μόλις 105,8 στα λεπτά του. Το ORTG DIFF του ήταν στο -26,8, ενώ το net rating του έφτασε στο -11,3 και το NRTG DIFF στο -27,1.
Με απλά λόγια, η επίθεση του Παναθηναϊκού ήταν αισθητά χειρότερη από το συνηθισμένο όταν ο Ναν βρισκόταν στο παρκέ. Αυτό δεν ακυρώνει την ποιότητά του, ούτε σημαίνει ότι δεν μπορούσε να κρίνει ένα παιχνίδι. Δείχνει όμως πως στη συγκεκριμένη σειρά δεν έπιασε τα γνωστά του στάνταρ, είτε γιατί δεν βοηθήθηκε από τον πάγκο, είτε γιατί το σχέδιο του αντίπαλου προπονητή ήταν αποτελεσματικό.
Ο Παναθηναϊκός στα λεπτά του Ναν είχε 294 πόντους υπέρ και 322 κατά. Δηλαδή ήταν στο -28. Για παίκτη που είχε τόσο μεγάλο usage, τόσο μεγάλο χρόνο και τόσο κεντρικό ρόλο, αυτό είναι ένα από τα πιο σημαντικά νούμερα της σειράς.
Το ζήτημα δεν ήταν μόνο η ευστοχία ή τα λάθη. Ήταν ο τρόπος χρησιμοποίησής του. Η Βαλένθια τον σημάδεψε με παγίδες, τον έβγαλε συχνά από την πρώτη του απόφαση, τον ανάγκασε να λειτουργήσει μακριά από τη ζώνη άνεσής του και ο Παναθηναϊκός δεν βρήκε ποτέ τον τρόπο να τιμωρήσει αυτή την άμυνα.
Το παράδοξο είναι πως ο Ναν ήταν με διαφορά ο παίκτης που η ομάδα χρειαζόταν περισσότερο για να επιβιώσει, αλλά ταυτόχρονα τα λεπτά του ήταν από τα πιο ζημιογόνα συνολικά.
Η περίπτωση Όσμαν και ο Χουάντσο
Η δεύτερη μεγάλη πληγή ήταν ο Τζέντι Όσμαν. Ο Τούρκος φόργουορντ είχε τεράστιο χρόνο συμμετοχής, 27:51 κατά μέσο όρο, και βρέθηκε στο παρκέ στο 69% των κατοχών. Όμως ο Παναθηναϊκός στα λεπτά του είχε net rating -12,2 και NRTG DIFF -20,4, με 280 πόντους υπέρ και 317 κατά. Δηλαδή -37.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι το αμυντικό του αποτύπωμα. Το defensive rating του Όσμαν ήταν 123,3, με DRTG DIFF +20,7. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στα λεπτά του η άμυνα του Παναθηναϊκού δεχόταν πολύ περισσότερους πόντους σε σχέση με τη βάση αναφοράς της. Και για έναν παίκτη που θεωρητικά έπρεπε να δίνει μέγεθος, αθλητικότητα και δυνατότητα να ματσάρει σε περισσότερες από μία θέσεις, αυτό είναι τεράστιο πρόβλημα.
Αντίστοιχα αρνητική ήταν και η εικόνα του Χουάντσο Ερνανγκόμεθ. Ο Ισπανός φόργουορντ είχε το χειρότερο net rating της ομάδας, στο -21,3, και το χειρότερο NRTG DIFF, στο -28,0. Στα λεπτά του, ο Παναθηναϊκός είχε 162 πόντους υπέρ και 200 κατά. Δηλαδή -38.
Το πιο εντυπωσιακό είναι πως ο Χουάντσο είχε defensive rating 130,7, το χειρότερο μεταξύ των βασικών κομματιών του rotation. Το DRTG DIFF του ήταν +23,3, άρα η άμυνα του Παναθηναϊκού στα λεπτά του κατέρρεε. Για έναν παίκτη που θεωρητικά προσφέρει μέγεθος, άμυνα, ριμπάουντ, ισορροπία και εμπειρία, αυτό είναι σχεδόν καταδικαστικό.
Τα νούμερα των Όσμαν και Χουάντσο επιβεβαιώνουν αυτό που φαινόταν και στο γήπεδο. Η Βαλένθια βρήκε ρυθμό, χώρους και αποφάσεις απέναντι σε σχήματα που θεωρητικά έπρεπε να δίνουν μεγαλύτερη ασφάλεια στον Παναθηναϊκό.
Τζέριαν Γκραντ, ο κορυφαίος
Από την άλλη, το πιο μεγάλο παράδοξο της σειράς είναι ο Τζέριαν Γκραντ. Ο παίκτης που βρέθηκε στο επίκεντρο κριτικής για την εικόνα του μέσα στη χρονιά είχε, με βάση τα advanced stats, το καλύτερο συνολικό impact του Παναθηναϊκού.
Ο Γκραντ τελείωσε τη σειρά με offensive rating 117,9, defensive rating 107,9 και net rating +10,0. Το NRTG DIFF του ήταν εντυπωσιακό, στο +41,3. Στα λεπτά του, ο Παναθηναϊκός είχε 276 πόντους υπέρ και 258 κατά. Δηλαδή +18.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Γκραντ έκανε τέλεια σειρά, ούτε ότι έλυσε όλα τα προβλήματα. Σημαίνει όμως ότι με εκείνον στο παρκέ ο Παναθηναϊκός είχε καλύτερη ισορροπία. Η άμυνα ήταν πιο σταθερή, το παιχνίδι πιο ελεγχόμενο και η ομάδα λιγότερο ευάλωτη στο transition και στις εύκολες αποφάσεις της Βαλένθια.
Το ίδιο ισχύει, σε μικρότερο δείγμα, και για τον Βασίλη Τολιόπουλο. Σε δύο παιχνίδια και 10:47 μέσο όρο συμμετοχής, ο Παναθηναϊκός είχε offensive rating 116,2, defensive rating 105,4 και net rating +10,8. Το NRTG DIFF του έφτασε στο +31,9, με την ομάδα στο +4 στα λεπτά του.
Ο Τολιόπουλος έδωσε spacing, απειλή στην επίθεση και μια διαφορετική δυναμική στην περιφέρεια. Το ερώτημα, φυσικά, είναι γιατί χρειάστηκε να φτάσει η σειρά στο τέλος για να γίνει πιο ουσιαστικό κομμάτι της εξίσωσης.
Τι ισχύει για Λεσόρ, Χέις-Ντέιβις και τον… «4 εναντίον 5» Σορτς
Θετική ήταν και η παρουσία του Νίκου Ρογκαβόπουλου. Ο Έλληνας φόργουορντ είχε το καλύτερο offensive rating της ομάδας, στο 122,6, με net rating +8,1 και NRTG DIFF +18,0. Στα λεπτά του, ο Παναθηναϊκός ήταν στο +12.
Ο Ματίας Λεσόρ είχε πιο σύνθετη εικόνα. Επιθετικά δεν ήταν αρνητικός στον ίδιο βαθμό με άλλους, με ORTG 111,6 και μικρό ORTG DIFF -1,9, όμως το συνολικό net rating του ήταν -1,7. Στα λεπτά του, ο Παναθηναϊκός ήταν στο -3. Για έναν παίκτη που επέστρεψε από τραυματισμό και δεν ήταν στο 100%, το δείγμα δεν είναι καταστροφικό, αλλά δείχνει ότι ο Παναθηναϊκός δεν πήρε από εκείνον την κυριαρχία που είχε συνηθίσει.
Ο Νάιτζελ Χέις-Ντέιβις είχε επίσης αρνητικό συνολικό αποτύπωμα, με net rating -2,8 και την ομάδα στο -10 στα λεπτά του. Επιθετικά δεν έκανε τη διαφορά που περίμενε ο Παναθηναϊκός, ενώ το 31,7% στο τρίποντο και το -16,7% σε 3P% DIFF δείχνουν πως στη σειρά δεν τιμώρησε την άμυνα της Βαλένθια στον βαθμό που χρειαζόταν. Το Game 4 με το 0/7 από το τρίποντο ήταν η πιο έντονη εικόνα, αλλά όχι η μοναδική ένδειξη.
Ο Τι Τζέι Σορτς είναι μια ξεχωριστή περίπτωση. Τα νούμερά του δεν είναι καλά. Ο Παναθηναϊκός είχε net rating -15,9 και NRTG DIFF -17,4 στα λεπτά του, με 147 πόντους υπέρ και 167 κατά. Επιθετικά, το ORTG του ήταν 109,7, με ORTG DIFF -4,0. Αμυντικά, το DRTG του ανέβηκε στο 125,6.
Όμως η ανάγνωση εδώ δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Ο Σορτς δεν ήταν καλός, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ μέσα στη σεζόν σε ένα πλαίσιο που να μοιάζει φτιαγμένο για εκείνον. Στη σειρά με τη Βαλένθια φάνηκε ξανά πως δεν υπήρχε συγκεκριμένο σχέδιο ένταξής του. Δεν ήταν ούτε βασικός δημιουργός με απόλυτη εμπιστοσύνη, ούτε off-ball απειλή.
Γι’ αυτό και η ατάκα του Αταμάν περί «4 εναντίον 5» μοιάζει άδικη, όχι επειδή τα νούμερα του Σορτς ήταν καλά, αλλά επειδή η εικόνα του ήταν και προϊόν του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε.
Γιατί αποκλείστηκε ο Παναθηναϊκός;
Η σειρά αυτή επιβεβαίωσε πως δεν αρκεί να έχεις ταλέντο. Πρέπει να ξέρεις και πώς να το χρησιμοποιείς. Ο Παναθηναϊκός έμεινε για πολύ μεγάλο διάστημα εγκλωβισμένος σε σχήματα και ρόλους που δεν του έδιναν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Η Βαλένθια δεν είχε μεγαλύτερα ονόματα. Είχε όμως σαφώς καλύτερη λειτουργία. Ήξερε τι ήθελε να κάνει, πού να χτυπήσει, έλεγξε καλύτερα τις κατοχές, έπαιξε με μεγαλύτερη συνέπεια και πήρε (πολύ) περισσότερα από τους ρολίστες της. Ο Παναθηναϊκός έμοιαζε να ψάχνει διαρκώς τον παίκτη που θα τον σώσει.
Ο αποκλεισμός δεν εξηγείται από ένα μόνο στοιχείο. Δεν ήταν μόνο η αστοχία, μόνο η διαιτησία, ή μόνο η πίεση. Ήταν η συνολική λειτουργία μιας ομάδας που δεν βρήκε ποτέ όχι την καλύτερη, αλλά ούτε έστω μια απλά καλή εκδοχή της, ενός rotation που δεν σταθεροποιήθηκε, βασικών παικτών που είχαν αρνητική εικόνα και προσαρμογών που είτε άργησαν, είτε δεν ήρθαν ποτέ.
