Ο Παναθηναϊκός διαθέτει ίσως το πληρέστερο και ποιοτικότερο ρόστερ της EuroLeague. Έχει παίκτες που μπορούν να κρίνουν μόνοι τους παιχνίδια, πολλές εναλλακτικές επιλογές σχεδόν σε κάθε θέση και την πολυτέλεια να χρησιμοποιεί διαφορετικά σχήματα ανάλογα με τις ανάγκες κάθε αναμέτρησης.
Και όμως, όσο επιστρέφουν οι τραυματίες και αυξάνονται οι διαθέσιμες λύσεις, τόσο πιο έντονα εμφανίζεται ένα παράδοξο: η ομάδα δείχνει να δυσκολεύεται να λειτουργήσει ως σύνολο.
Η ήττα από την Αναντολού Εφές με 83-68 ανέδειξε ξανά το πρόβλημα. Δεν ήταν μόνο η διαφορά των 15 πόντων, αλλά κυρίως η εικόνα μιας ομάδας που δυσκολεύτηκε να δημιουργήσει με συνέπεια καλές επιθετικές προϋποθέσεις, παρά το εντυπωσιακό ατομικό ταλέντο που διαθέτει.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο Παναθηναϊκός έχει αρκετούς καλούς παίκτες. Είναι αν έχει καταφέρει να τους μετατρέψει σε μια πραγματικά αποτελεσματική ομάδα.
Όταν οι επιστροφές δημιουργούν νέα προβλήματα
Οι τραυματισμοί αποτέλεσαν σημαντικό εμπόδιο για τον Παναθηναϊκό στο ξεκίνημα της σεζόν. Ταυτόχρονα, όμως, δημιούργησαν μια συνθήκη που ενδεχομένως διευκόλυνε προσωρινά τη λειτουργία του.
Με λιγότερες διαθέσιμες επιλογές, οι ρόλοι ήταν αναγκαστικά πιο ξεκάθαροι. Ορισμένοι παίκτες είχαν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων, άλλοι γνώριζαν ότι έπρεπε να αναλάβουν συγκεκριμένες ευθύνες και η κατανομή των επιθετικών πρωτοβουλιών προέκυπτε σχεδόν αυτόματα.
Η σταδιακή επιστροφή των τραυματιών άλλαξε αυτή την ισορροπία. Παίκτες που είχαν αποκτήσει σημαντικό ρόλο χρειάζεται πλέον να προσαρμοστούν στην παρουσία συμπαικτών με εξίσου υψηλές απαιτήσεις. Οι επιθετικές κατοχές πρέπει να μοιραστούν διαφορετικά, οι χρόνοι συμμετοχής να ανακατανεμηθούν και οι αποφάσεις στα κρίσιμα σημεία να περάσουν μέσα από μια νέα διαδικασία ιεράρχησης.
Αυτοί που κάνουν καλύτερη την ομάδα είναι εκείνοι που δεν πρωταγωνιστούν
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στατιστικά των παικτών που δεν έχουν την ίδια ανάγκη να κρατούν την μπάλα στα χέρια τους. Ο Ίζακ Μπόνγκα έχει usage μόλις 11,6%, αλλά Net Rating +21,0. Ο Χουάντσο Ερνανγκόμεθ βρίσκεται στο 12,7% και στο +20,4 αντίστοιχα, ενώ ο Μπράνκου Μπάντιο καταγράφει usage 15,4% και Net Rating +20,9. Θετικότατη είναι και η παρουσία του Τζέριαν Γκραντ, με Net Rating +15,7 και usage 17,7%.
Οι συγκεκριμένοι αριθμοί δεν αποτελούν κατάταξη της αξίας των παικτών. Δείχνουν, όμως, ότι ο Παναθηναϊκός διαθέτει αρκετές μονάδες που μπορούν να προσφέρουν σημαντικά πράγματα χωρίς να χρειάζεται να ολοκληρώνουν οι ίδιοι μεγάλο αριθμό επιθέσεων.
Άμυνα, κίνηση χωρίς την μπάλα, σωστές αποστάσεις, ριμπάουντ και εκτέλεση μέσα από οργανωμένες συνεργασίες είναι στοιχεία που δεν αποτυπώνονται πάντοτε στους πόντους.
Και ίσως αυτή να είναι μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον Παναθηναϊκό: να διατηρήσει την επιρροή των συγκεκριμένων παικτών, χωρίς να περιορίσει υπερβολικά τις πρωτοβουλίες των μεγάλων επιθετικών του όπλων.
Παίκτες που προσπαθούν να κατοχυρώσουν τον ρόλο τους
Υπάρχει, όμως, και μια λιγότερο προφανής διάσταση. Σε μια ομάδα με τόσους ακριβοπληρωμένους και καταξιωμένους παίκτες, η διαχείριση των προσωπικών φιλοδοξιών αποτελεί εξίσου σημαντική πρόκληση με την τακτική προσαρμογή.
Ο καθένας έχει τις δικές του αγωνιστικές συνήθειες, τις προσδοκίες που συνοδεύουν το συμβόλαιό του και την επιθυμία να αποδείξει ότι αξίζει τον ρόλο που του έχει ανατεθεί. Ιδιαίτερα όταν οι διαθέσιμες θέσεις στην πεντάδα και οι επιθετικές πρωτοβουλίες είναι περιορισμένες, είναι φυσιολογικό να δημιουργείται μια διαδικασία διεκδίκησης χώρου μέσα στην ομάδα.
Σε μια ομάδα όπου αρκετοί παίκτες προσπαθούν ακόμη να κατοχυρώσουν τη θέση τους στην αγωνιστική ιεραρχία, είναι πιθανό να εμφανίζονται περισσότερες ατομικές πρωτοβουλίες, λιγότερη υπομονή στην κυκλοφορία της μπάλας και δυσκολία στη λήψη αποφάσεων. Όχι απαραίτητα από εγωισμό, αλλά επειδή η συλλογική λειτουργία δεν έχει ακόμη αποκτήσει αυτοματισμούς.
Οι 12 ασίστ με την Εφές και η ουσία του προβλήματος
Η αναμέτρηση με την Αναντολού Εφές πρόσφερε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο Παναθηναϊκός. Οι «πράσινοι» ολοκλήρωσαν το παιχνίδι με μόλις 12 ασίστ, την ώρα που η τουρκική ομάδα είχε 23.
Ο αριθμός των ασίστ δεν αρκεί από μόνος του για να αξιολογηθεί η ποιότητα μιας επίθεσης. Μια ομάδα μπορεί να δημιουργεί εξαιρετικές προϋποθέσεις ακόμη και μέσα από ατομικές ενέργειες. Όταν, όμως, μια ομάδα με τόσο πλούσιο επιθετικό ταλέντο περιορίζεται στους 68 πόντους και δυσκολεύεται να δημιουργήσει συνεργασίες, προκύπτει εύλογα προβληματισμός.
Το ζήτημα δεν είναι ότι ο Ναν, ο Φρανσίσκο ή ο Χέις-Ντέιβις δεν μπορούν να σκοράρουν. Το ζήτημα είναι πόσο συχνά η παρουσία τους δημιουργεί ευκολότερες επιθέσεις και για τους υπόλοιπους. Μια πραγματικά ολοκληρωμένη ομάδα δεν αρκεί να διαθέτει πολλούς παίκτες που μπορούν να κερδίσουν τον προσωπικό τους αντίπαλο. Πρέπει να μπορεί να αξιοποιεί την απειλή του ενός για να δημιουργεί πλεονέκτημα στον άλλον.
Το πραγματικό στοίχημα του Ομπράντοβιτς
Ο Παναθηναϊκός δεν βρίσκεται σε αγωνιστικό αδιέξοδο. Η ποιότητα του ρόστερ του παραμένει αδιαμφισβήτητη και η σεζόν βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Θα ήταν υπερβολικό να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα από μερικές αναμετρήσεις ή να θεωρηθεί ότι η συνύπαρξη συγκεκριμένων παικτών έχει ήδη αποτύχει.
Ωστόσο, η αγωνιστική εικόνα των τελευταίων παιχνιδιών αναδεικνύει μια πρόκληση που δεν λύνεται απλώς με την επιστροφή των τραυματιών. Ίσως, μάλιστα, οι επιστροφές να την κάνουν προσωρινά δυσκολότερη.
Ο Ομπράντοβιτς καλείται να διαχειριστεί κάτι πολύ πιο σύνθετο από την κατανομή του χρόνου συμμετοχής. Πρέπει να πείσει παίκτες με πρωταγωνιστικές δυνατότητες ότι η μεγαλύτερη προσφορά τους δεν θα αποτυπώνεται πάντοτε στους προσωπικούς τους αριθμούς.
Κάποιοι θα χρειαστεί να κρατούν λιγότερο την μπάλα. Άλλοι να εκτελούν λιγότερες επιθέσεις. Κάποιοι να αποδέχονται ότι σε ορισμένα παιχνίδια ο ρόλος τους θα είναι περισσότερο υποστηρικτικός. Και όλα αυτά χωρίς να χαθεί η αυτοπεποίθηση και η επιθετική προσωπικότητα που τους έκανε τόσο σημαντικούς παίκτες.
Ο Παναθηναϊκός αυτή τη στιγμή δεν χρειάζεται να βρει περισσότερους πρωταγωνιστές, αλλά να μετατρέψει τους ήδη υπάρχοντες σε ένα σύνολο με ξεκάθαρη αγωνιστική ταυτότητα. Γιατί στο υψηλότερο επίπεδο της EuroLeague, το άθροισμα των ατομικών δυνατοτήτων δεν ισοδυναμεί αυτομάτως ούτε με ποιοτικό μπάσκετ, ούτε -πολύ περισσότερο- με την επίτευξη στόχων.
