Η αγωνιστική μεταμόρφωση του Παναθηναϊκού υπό τις οδηγίες του Ζέλικο Ομπράντοβιτς αποτυπώνεται με εντυπωσιακό τρόπο στους αριθμούς. Παρότι η φετινή σεζόν βρίσκεται ακόμη στα πρώτα της στάδια, τα στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν μια ομάδα με εντελώς διαφορετική φιλοσοφία, η οποία έχει βελτιώσει θεαματικά έναν τομέα που αποτελούσε σημαντική αδυναμία της την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο.
Η σύγκριση των δεδομένων για την περσινή και τη φετινή παρουσία του Παναθηναϊκού στη EuroLeague αναδεικνύει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πραγματικότητα: οι «πράσινοι» δεν έχουν πραγματοποιήσει το μεγάλο άλμα στην επίθεση, αλλά στην άμυνα.
Την προηγούμενη σεζόν, ο Παναθηναϊκός σημείωνε 118,9 πόντους ανά 100 κατοχές και δεχόταν 116,7, παρουσιάζοντας θετικό Net Rating μόλις 2,3 πόντων.
Στα πρώτα δέκα παιχνίδια της φετινής περιόδου, η επιθετική αποτελεσματικότητα έχει αυξηθεί στους 120,7 πόντους ανά 100 κατοχές. Πρόκειται για μια σχετικά περιορισμένη βελτίωση, της τάξης των 1,8 πόντων.
Η πραγματική διαφορά εντοπίζεται στην άλλη πλευρά του παρκέ. Ο Παναθηναϊκός δέχεται πλέον μόλις 107,4 πόντους ανά 100 κατοχές, δηλαδή 9,3 λιγότερους σε σχέση με πέρσι. Αυτή η εντυπωσιακή μεταβολή έχει εκτοξεύσει το Net Rating από το +2,3 στο +13,3, το υψηλότερο μεταξύ των 20 ομάδων της διοργάνωσης στο συγκεκριμένο δείγμα.
Η άμυνα που άλλαξε επίπεδο
Το σημαντικότερο στοιχείο της φετινής εικόνας του Παναθηναϊκού δεν είναι απλώς ότι δέχεται λιγότερους πόντους, αλλά ότι έχει καταφέρει να περιορίσει αισθητά την αποτελεσματικότητα των αντιπάλων του. Την περασμένη σεζόν, οι αντίπαλοι των «πρασίνων» εκτελούσαν με 55% στο effective field goal percentage (eFG%), έναν δείκτη που συνυπολογίζει την αυξημένη αξία των εύστοχων τριπόντων.
Φέτος, το αντίστοιχο ποσοστό έχει υποχωρήσει στο 50,9%. Πρόκειται για διαφορά 4,1 ποσοστιαίων μονάδων, η οποία δείχνει ότι οι αντίπαλοι δυσκολεύονται περισσότερο να βρουν αποτελεσματικές εκτελέσεις απέναντι στην άμυνα του Παναθηναϊκού. Μάλιστα, το συγκεκριμένο ποσοστό είναι το τρίτο χαμηλότερο που επιτρέπει ομάδα στη φετινή EuroLeague.
Η βελτίωση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν εξετάσει κανείς την αποτελεσματικότητα των αντιπάλων κοντά στο καλάθι. Στα πρώτα δέκα παιχνίδια, οι αντίπαλοι του Παναθηναϊκού έχουν επιχειρήσει το 46% των σουτ τους μέσα από τη ρακέτα, ευστοχώντας σε ποσοστό 60,5%.
Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν ότι η προστασία της στεφάνης έχει γίνει απροσπέλαστη. Δείχνουν, όμως, ότι η συνολική αμυντική λειτουργία έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, με την ομάδα να περιορίζει αισθητά την ποιότητα των εκτελέσεων που επιτρέπει.
Η μεγάλη αλλαγή στα ριμπάουντ
Ένας δεύτερος τομέας στον οποίο παρατηρείται σημαντική διαφοροποίηση είναι η διεκδίκηση των επιθετικών ριμπάουντ. Πέρσι, ο Παναθηναϊκός ανακτούσε το 31,6% των διαθέσιμων επιθετικών ριμπάουντ, επίδοση που τον τοποθετούσε περίπου στη μέση της κατάταξης.
Φέτος, το ποσοστό έχει εκτοξευθεί στο 36,9%, το δεύτερο υψηλότερο της EuroLeague. Η αύξηση κατά 5,3 ποσοστιαίες μονάδες δεν είναι αμελητέα. Στην πράξη, σημαίνει ότι ο Παναθηναϊκός κερδίζει συχνότερα δεύτερες ευκαιρίες μετά από άστοχα σουτ, δημιουργώντας πρόσθετες κατοχές και αυξάνοντας την πίεση στις αντίπαλες άμυνες.
Πρόκειται για μια αλλαγή που έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια ομάδα με αρκετούς παίκτες ικανούς να δημιουργήσουν προσωπικές φάσεις, καθώς ακόμη και μια αποτυχημένη επιθετική προσπάθεια μπορεί να οδηγήσει σε νέα ευκαιρία για σκοράρισμα.
Στο αμυντικό ριμπάουντ, αντίθετα, η πρόοδος είναι πολύ μικρότερη. Το ποσοστό του Παναθηναϊκού έχει αυξηθεί από το 66,8% στο 67,6%, γεγονός που δείχνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης στο συγκεκριμένο κομμάτι.
Το παράδοξο με τα λάθη
Η φετινή εικόνα, πάντως, δεν είναι απαλλαγμένη από προβλήματα. Μάλιστα, υπάρχει ένας τομέας στον οποίο ο Παναθηναϊκός έχει παρουσιάσει σημαντική επιδείνωση.
Την προηγούμενη αγωνιστική περίοδο, οι «πράσινοι» έχαναν την μπάλα στο 14,9% των κατοχών τους, καταγράφοντας την τρίτη καλύτερη επίδοση της EuroLeague στη συγκεκριμένη κατηγορία. Φέτος, το ποσοστό έχει αυξηθεί στο 19,4%.
Πρόκειται για τη δεύτερη χειρότερη επίδοση της διοργάνωσης, με τον Παναθηναϊκό να πραγματοποιεί κατά μέσο όρο 14,1 λάθη ανά παιχνίδι, έναντι 10,9 την προηγούμενη σεζόν.
Η διαφορά είναι σημαντική, καθώς η ομάδα χάνει περισσότερες κατοχές χωρίς να καταφέρνει να εκδηλώσει τελική προσπάθεια. Ωστόσο, παρά τη συγκεκριμένη αδυναμία, η επιθετική αποτελεσματικότητα έχει βελτιωθεί.
Αυτό εξηγείται εν μέρει από την καλύτερη αποτελεσματικότητα στα σουτ, με το eFG% να ανεβαίνει από το 55% στο 56,8%, αλλά και από τις περισσότερες δεύτερες ευκαιρίες που προκύπτουν μέσω των επιθετικών ριμπάουντ.
Το αποτύπωμα του Ομπράντοβιτς και η συνέχεια
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι ο Παναθηναϊκός έχει αλλάξει τις ισορροπίες του παιχνιδιού του. Η περσινή ομάδα στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην επιθετική της ποιότητα και στην ικανότητα να προστατεύει την κατοχή της μπάλας, χωρίς να παρουσιάζει αντίστοιχη αποτελεσματικότητα στην άμυνα.
Στη φετινή εκδοχή της, υπό τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς, η αμυντική λειτουργία έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα, ενώ η επιθετική διεκδίκηση των ριμπάουντ προσφέρει έναν επιπλέον τρόπο δημιουργίας κατοχών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να αποδοθεί κάθε στατιστική μεταβολή αποκλειστικά στις προπονητικές αποφάσεις του Σέρβου. Οι αλλαγές στο ρόστερ, η κατάσταση των παικτών και το πρόγραμμα των αγώνων επηρεάζουν επίσης τις επιδόσεις. Επιπλέον, υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά στο μέγεθος του δείγματος: τα περσινά δεδομένα αφορούν 46 αγώνες, ενώ τα φετινά μόλις 10.
Η κατεύθυνση, πάντως, είναι ξεκάθαρη. Ο Παναθηναϊκός έχει μετατραπεί από μια ομάδα που κέρδιζε κυρίως χάρη στην επιθετική της ποιότητα σε ένα σύνολο που δημιουργεί σημαντικό πλεονέκτημα μέσα από την άμυνα και τη μάχη των ριμπάουντ. Και αυτή είναι, μέχρι στιγμής, η μεγαλύτερη αλλαγή που αποτυπώνεται στους αριθμούς από την παρουσία του Ομπράντοβιτς στον πάγκο των «πρασίνων».
