Υπάρχει μια κακή συνήθεια σε αυτόν τον τόπο. Να βλέπουμε μια εικόνα βαθιά άρρωστη, τοξική, αντιαισθητική και να τη βαφτίζουμε «πάθος», «καυτή ατμόσφαιρα», «ελληνική πραγματικότητα». Σαν να είναι κάτι περίπου φυσιολογικό.
Συγνώμη, αλλά δεν είναι. Γιατί αυτό που είδαμε τη Δευτέρα στο Telekom Center Athens δεν είναι ούτε μπάσκετ, ούτε αθλητισμός. Δεν είναι εικόνα που μπορεί να συνοδεύει δύο ομάδες που θέλουν να λέγονται μεγάλες, δύο οργανισμούς που διεκδικούν τίτλους, με διοικήσεις που ξοδεύουν κάθε χρόνο εκατομμύρια.
Μεγάλες ομάδες δεν είναι μόνο όσες έχουν γεμάτες τροπαιοθήκες. Είναι όσες ξέρουν να προστατεύουν το άθλημα, όσες καταλαβαίνουν ότι υπάρχουν κόκκινες γραμμές και έχουν ένα μίνιμουμ σοβαρότητας, σε όλα τα επίπεδα. Σε επίπεδο κόσμου, παικτών, παραγόντων και προπονητών.
«Έλα μωρέ, σιγά, γήπεδο είναι»
Δεν μπορεί να θεωρείται «μέσα στο παιχνίδι» το να ακούγονται εν χορώ συνθήματα για νυν ή πρώην συντρόφους αθλητών, με πρόσχημα το κλασικό «έλα μωρέ, σιγά, γήπεδο είναι». Όχι, δεν είναι «σιγά». Δεν είναι αθλητισμός προπονητές να χτυπιούνται διαμαρτυρόμενοι προς τους διαιτητές, να φτάνουν μέχρι τη σέντρα, ή να κατεβάζουν «Ευαγγέλια» προς όποιον βρίσκεται μπροστά τους γιατί χάθηκε ένα ριμπάουντ.
Δεν είναι αθλητισμός παίκτες που αμείβονται με εκατομμύρια να πιάνονται στα χέρια σαν μαθητές σε προαύλιο γυμνασίου, να σκίζονται μπλούζες, να χάνονται τα όρια της στοιχειώδους επαγγελματικής συμπεριφοράς.
Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι καν ότι όλα αυτά συμβαίνουν. Το πιο ανησυχητικό είναι πόσο εύκολα γίνονται αποδεκτά. Πόσο γρήγορα μετατρέπονται σε «content». Πόσο άνετα ανακυκλώνονται στα social media σαν να ήταν highlights. Και αντί ο απλός φίλαθλος να αποδοκιμάσει τη συνολική εικόνα, να πει «ως εδώ», να σταθεί απέναντι σε αυτή την παρακμή, μπαίνει και αυτός στον ίδιο βούρκο.
«Ο δικός σας προκάλεσε»
Και αρχίζει η επόμενη συγκλονιστικά… «ενδιαφέρουσα» κουβέντα: Ποιος ήταν πιο «μάγκας», ποιος ήταν πιο «αλήτης», σε ποιον «καλά κάνανε γιατί προκάλεσε», αν αυτός που έδειξε το σήμα είναι δικαιολογημένος, αλλά αυτός που έδειξε τα αυτιά αδικαιολόγητος. Λες και το πρόβλημα είναι να μετρήσουμε πόντους χουλιγκανισμού.
Η αρρώστια δεν μένει στο γήπεδο. Μεταφέρεται στο timeline, στα σχόλια, ακόμα και σε group chats απλών φίλων που υποστηρίζουν διαφορετικές ομάδες. Αναπαράγεται και φανατίζει και άλλο. Και κάπως έτσι το μπάσκετ παύει να είναι παιχνίδι, παύει να είναι θέαμα, παύει να είναι ανταγωνισμός υψηλού επιπέδου και μετατρέπεται σε ένα διαρκές πεδίο εκτόνωσης, όπου όλοι ψάχνουν αφορμή να φωνάξουν λίγο πιο δυνατά από τον απέναντι.
Όταν όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα βαθμολογικά παντελώς αδιάφορο παιχνίδι, όταν σε ένα ματς που δεν κρίνει τίτλο βλέπεις τόσο ηλεκτρισμό, τόση ένταση, τόση επιθετικότητα, τότε πώς ακριβώς μπορεί κάποιος να αισθάνεται ασφαλής για το τι θα συμβεί σε μια σειρά τελικών; Αν τώρα φτάνουμε σε τέτοια φαινόμενα, τότε στους τελικούς τι ακριβώς να περιμένουμε;
Όλοι θα πέσουν από τα σύννεφα
Οι μεγάλες ομάδες οφείλουν να συμπεριφέρονται ως μεγάλες, ακόμα και αν ο δικός τους παίκτης ή προπονητής είναι εκείνος που ξεπέρασε το όριο. Οι μεγάλοι παίκτες οφείλουν να θυμούνται ότι είναι πρότυπα. Και οι φίλαθλοι, οι κανονικοί φίλαθλοι, οφείλουν κάποια στιγμή να πουν ότι δεν θέλουν αυτό το πράγμα να τους εκπροσωπεί.
Αυτή η κατάσταση δεν απομακρύνει μόνο οικογένειες και παιδιά από το γήπεδο, αλλά νομιμοποιεί μια γενικότερη κουλτούρα φανατισμού, στην οποία η τοξικότητα θεωρείται δήθεν στοιχείο ταυτότητας. Το πρόβλημα δεν τελειώνει με το τελευταίο σφύριγμα, αλλά συνεχίζει να ζει έξω από το γήπεδο, στις παρέες, στους δρόμους, στα social media, στην καθημερινότητα.
Γιατί σε ένα περιβάλλον όπου αυτού του τύπου η ένταση αντιμετωπίζεται ως φυσιολογική, αργά ή γρήγορα κάποιος θα περάσει το όριο έξω από το γήπεδο, πριν ή μετά το ματς, απέναντι σε έναν αντίπαλο οπαδό, σε κάποιον που απλώς υποστηρίζει την άλλη ομάδα, σε κάποιον που βρέθηκε στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή.
Και τότε όλοι θα πέσουν από τα σύννεφα, σαν να μην έβλεπαν ότι το πράγμα πήγαινε εκεί καιρό τώρα, και θα λένε -πάλι- «ποτέ ξανά, να είναι ο τελευταίος». Αλλά, δυστυχώς, δεν θα είναι.
