Η συζήτηση γύρω από τον Παναθηναϊκό έχει επικεντρωθεί τις τελευταίες εβδομάδες στις μεταγραφές. Χρειάζεται δεύτερο αξιόπιστο σέντερ, λένε ορισμένοι. Χρειάζεται έναν ακόμη δημιουργό στην περιφέρεια, υποστηρίζουν άλλοι.
Ας γυρίσουμε στην αρχή της σεζόν. Τότε που ο Παναθηναϊκός πήγαινε… τρένο, κέρδιζε τους αντιπάλους του με διαφορές που άγγιζαν ή ξεπερνούσαν τους 20 πόντους και, κυρίως, παρουσίαζε μια εξαιρετικά πειστική αγωνιστική εικόνα. Είχε τότε τον δεύτερο αξιόπιστο σέντερ που υποτίθεται ότι του λείπει σήμερα; Είχε τον επιπλέον δημιουργό που τώρα παρουσιάζεται ως απαραίτητος; Όχι. Είχε πολύ λιγότερες λύσεις. Κι όμως, η ομάδα λειτουργούσε εξαιρετικά.
Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να είναι αρκετό για να στρέψει τη συζήτηση σε διαφορετική κατεύθυνση.
Το πρόβλημα δεν είναι το ταλέντο, αλλά η χημεία
Ο Παναθηναϊκός διαθέτει ένα από τα πιο ποιοτικά ρόστερ της EuroLeague. Το πρόβλημα δεν είναι ότι του λείπουν παίκτες με προσωπικότητα, δημιουργία ή εκτελεστική ικανότητα. Το πρόβλημα είναι ότι συγκεντρώθηκαν υπερβολικά πολλοί παίκτες που χρειάζονται την μπάλα στα χέρια τους για να αξιοποιήσουν τα χαρακτηριστικά τους. Και όταν συμβαίνει αυτό, το άθροισμα των ατομικών δυνατοτήτων δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε αντίστοιχη ομαδική απόδοση.
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η συνύπαρξη του Σιλβέν Φρανσίσκο με τον Κέντρικ Ναν. Ας χρησιμοποιήσουμε μια απλή, υποκειμενική κλίμακα αξιολόγησης, από το 1 έως το 10, όχι για να μετρήσουμε στατιστικά την αξία τους, αλλά για να αποτυπώσουμε το πρόβλημα.
Ο Φρανσίσκο είναι ένας παίκτης του 8. Ο Ναν είναι ένας παίκτης του 9. Στο ξεκίνημα της χρονιάς, με τον Φρανσίσκο σε πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Παναθηναϊκός λειτουργούσε υποδειγματικά. Ο Γάλλος είχε την μπάλα, μπορούσε να αποφασίζει, να δημιουργεί, να επιτίθεται και να αξιοποιεί τους συμπαίκτες του. Η ομάδα είχε ρυθμό, ισορροπία και ξεκάθαρους ρόλους.
Με την επιστροφή του Ναν, όμως, η εξίσωση άλλαξε. Ο Φρανσίσκο, από παίκτης του 8, καταλήγει σε αρκετά διαστήματα να προσφέρει σαν παίκτης του 4. Όχι επειδή ξαφνικά ξέχασε το μπάσκετ, αλλά επειδή ο ρόλος του περιορίστηκε και οι συνθήκες μέσα στις οποίες καλείται να λειτουργήσει του δημιουργούν πίεση και δεν αναδεικνύουν τα πλεονεκτήματά του.
Και το σημαντικότερο; Ούτε ο Ναν αποδίδει στο πραγματικό επίπεδο των δυνατοτήτων του. Αντί να λειτουργεί ως παίκτης του 9, μέσα σε ένα σύνολο με σωστές αποστάσεις, ξεκάθαρους ρόλους και κατάλληλες ισορροπίες, καταλήγει να προσφέρει σαν παίκτης του 7, στην καλύτερη περίπτωση.
Έτσι, δύο παίκτες που θεωρητικά θα έπρεπε να εκτοξεύουν την ποιότητα της περιφέρειας, στην πράξη δεν αποδίδουν το άθροισμα της αξίας τους. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο ένας ή ο άλλος δεν είναι αρκετά καλός. Είναι ότι ο τρόπος με τον οποίο συνυπάρχουν περιορίζει και τους δύο.
Περισσότεροι καλοί παίκτες δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη ομάδα
Εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης. Στο σύγχρονο μπάσκετ, και ειδικά στο υψηλότερο επίπεδο της EuroLeague, δεν αρκεί να συγκεντρώσεις όσο το δυνατόν περισσότερους ποιοτικούς παίκτες. Χρειάζεσαι παίκτες που συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον.
Ένας γκαρντ που είναι εξαιρετικός με την μπάλα στα χέρια μπορεί να χάσει μεγάλο μέρος της αποτελεσματικότητάς του όταν μετατραπεί σε συμπληρωματικό εκτελεστή. Αντίστοιχα, ένας ακόμη πιο ταλαντούχος σκόρερ μπορεί να δυσκολευτεί όταν οι αποστάσεις μικραίνουν, οι κατοχές γίνονται αντικείμενο διαρκούς διαπραγμάτευσης και οι συμπαίκτες του δεν βρίσκουν σταθερό ρυθμό.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει στον Παναθηναϊκό. Η ομάδα δεν στερείται ατομικής ποιότητας. Στερείται της αγωνιστικής ισορροπίας που είχε όταν οι ρόλοι ήταν πιο ξεκάθαροι. Και η λύση σε ένα τέτοιο πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα να προσθέσεις ακόμη έναν παίκτη που θα διεκδικεί χρόνο, κατοχές και χώρο. Μπορεί να είναι το ακριβώς αντίθετο.
Ο Παναθηναϊκός χρειάζεται να αφαιρέσει έναν γκαρντ
Η πρώτη κίνηση που θα έπρεπε να εξεταστεί είναι η αποχώρηση ενός περιφερειακού, με δεδομένο πως η περιφέρεια έχει αποκτήσει περισσότερες απαιτήσεις σε χρόνο και κατοχές από όσες μπορεί να εξυπηρετήσει αποτελεσματικά. Και η περίπτωση του παίκτη που θα μπορούσε να αποχωρήσει είναι μάλλον προφανής, αν εξετάσει κανείς ποιος δυσκολεύεται περισσότερο να βρει ουσιαστικό ρόλο μέσα στις νέες ισορροπίες. Αυτός είναι ο Τζέριαν Γκραντ.
Το ζητούμενο δεν είναι να «τιμωρηθεί» κάποιος για την απόδοσή του. Είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι παίκτες που θα παραμείνουν να αξιοποιηθούν καλύτερα.
Ο Παναθηναϊκός δεν χρειάζεται έναν ακόμη δημιουργό για να μοιραστούν περισσότερα χέρια την ίδια μπάλα. Χρειάζεται να οργανώσει την περιφέρειά του με τρόπο που θα επιτρέπει στους βασικούς δημιουργούς να έχουν τον χώρο και τις κατοχές που απαιτούνται για να είναι πραγματικά αποτελεσματικοί.
Τέσσερα 4άρια για μία θέση
Ανάλογο πρόβλημα υπάρχει και στη γραμμή των φόργουορντ. Ο Παναθηναϊκός διαθέτει τον Νάιτζελ Χέις-Ντέιβις, τον Χουάντσο Ερνανγκόμεθ, τον Γκερσόν Γιαμπουσέλε και τον Ντίνο Μήτογλου. Τέσσερις παίκτες που, με διαφορετικά χαρακτηριστικά ο καθένας, αγωνίζονται κυρίως στη θέση «4». Πώς ακριβώς θα βρεθούν ικανοποιητικά λεπτά για όλους;
Ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι ο Χέις-Ντέιβις μπορεί να μετακινηθεί μόνιμα στο «3», κάτι που αποτελεί ρεαλιστική αγωνιστική επιλογή, παραμένουν τρεις παίκτες για τη θέση του πάουερ φόργουορντ. Και μάλιστα χωρίς να υπολογίζουμε τον Λευτέρη Μαντζούκα, ο οποίος έχει δείξει ότι μπορεί να προσφέρει και αξίζει να διεκδικήσει ουσιαστικό χρόνο συμμετοχής.
Κάποιος θα πρέπει να μείνει εκτός rotation και θα παίξει λιγότερο από όσο χρειάζεται για να βρει ρυθμό. Κάποιος θα χρησιμοποιηθεί σε θέση που δεν αναδεικνύει πλήρως τα χαρακτηριστικά του. Και τελικά, αντί η πληθώρα επιλογών να αποτελεί πλεονέκτημα, μετατρέπεται σε παράγοντα που δυσκολεύει τη λειτουργία της ομάδας. Γι’ αυτό και μια δεύτερη αποχώρηση, αυτή τη φορά από τη γραμμή των φόργουορντ, θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου σημαντική.
Η λύση βρίσκεται ήδη στο ρόστερ
Φυσικά, μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι ο Παναθηναϊκός χρειάζεται μεγαλύτερη ασφάλεια πίσω από τον Ματίας Λεσόρ ή περισσότερη δημιουργία όταν οι βασικοί χειριστές του βρίσκονται στον πάγκο. Πρόκειται για υπαρκτά ζητήματα.
Όμως, άλλο πράγμα είναι να εντοπίζεις μια αδυναμία και άλλο να θεωρείς ότι κάθε αδυναμία διορθώνεται με μεταγραφή. Το σημαντικότερο ερώτημα είναι αν ο Παναθηναϊκός έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες του υπάρχοντος ρόστερ του. Η εικόνα του στην αρχή της σεζόν δείχνει πως όχι.
Απέδειξε ότι μπορεί να παίξει εξαιρετικό μπάσκετ, να κυριαρχήσει απέναντι σε ισχυρούς αντιπάλους και να παρουσιάσει ένα σύνολο με συνοχή, ένταση και επιθετική αποτελεσματικότητα. Δεν εξαφανίστηκε ξαφνικά αυτό το ταλέντο. Άλλαξαν οι ισορροπίες. Και όσο η συζήτηση περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από το ποιος παίκτης θα αποκτηθεί, υπάρχει ο κίνδυνος να αγνοείται η πραγματική αιτία της αγωνιστικής υποχώρησης.
Ο Παναθηναϊκός, με τα σημερινά δεδομένα, δεν έχει ανάγκη από καμία προσθήκη. Έχει ανάγκη από δύο αφαιρέσεις, δηλαδή έναν γκαρντ και έναν φόργουορντ. Χρειάζεται λιγότερους παίκτες που διεκδικούν τον ίδιο ρόλο, περισσότερη σαφήνεια στις αρμοδιότητες, καλύτερο spacing και μια ιεραρχία που θα επιτρέπει στους κορυφαίους να αποδίδουν στο πραγματικό τους επίπεδο.
Το ζητούμενο δεν είναι να έχεις 12 παίκτες που μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Είναι να δημιουργήσεις μια ομάδα στην οποία οι παίκτες που κάνουν τη διαφορά θα μπορούν πραγματικά να την κάνουν. Και μερικές φορές, για να βελτιώσεις ένα εξαιρετικό ρόστερ, δεν χρειάζεται να προσθέσεις ποιότητα. Χρειάζεται να αφαιρέσεις την υπερβολή.
