Νέα δεδομένα δημιουργεί για το μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ η απόφαση της EuroLeague να απορρίψει την πρόταση συνεργασίας του NBA, χωρίς όμως να κλείσει την πόρτα σε νέες συζητήσεις. Την ώρα που οι δύο πλευρές χαράζουν την επόμενη κίνησή τους, το παράδειγμα της Liberty Media και της Formula 1 δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο για το πώς ένα ήδη ισχυρό αθλητικό προϊόν μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια και εμπορική αξία.
Η συνάντηση των μετόχων της EuroLeague στη λίμνη Κόμο έδωσε μια πρώτη απάντηση στις προθέσεις των μεγάλων ευρωπαϊκών συλλόγων. Η πρόταση συνεργασίας με το NBA δεν έγινε αποδεκτή, χωρίς ωστόσο να κλείσει οριστικά η πόρτα για νέες συνομιλίες.
Την ίδια στιγμή, οι 13 μέτοχοι συμφώνησαν να προχωρήσουν στη μετατροπή των μακροχρόνιων αδειών τους σε franchises, ενώ συνεχίζεται η αξιολόγηση των προτάσεων για περαιτέρω επέκταση της διοργάνωσης.
Η EuroLeague, με άλλα λόγια, προσπαθεί να αυξήσει την εμπορική αξία και τη σταθερότητα του δικού της προϊόντος, την ώρα που το NBA εξακολουθεί να σχεδιάζει την είσοδό του στην ευρωπαϊκή αγορά. Και ακριβώς εδώ η περίπτωση της Formula 1 γίνεται ενδιαφέρουσα.
Η Liberty δεν δημιούργησε μια νέα Formula 1
Όταν η Liberty Media πήρε τον έλεγχο της Formula 1 το 2017, απέκτησε ένα προϊόν που διέθετε ήδη όσα είναι εξαιρετικά δύσκολο να δημιουργηθούν από το μηδέν: Ferrari, McLaren, ιστορικά Grand Prix, δεκαετίες ιστορίας και ένα παγκόσμιο κοινό με βαθιά σύνδεση με το άθλημα. Αυτό που άλλαξε ήταν ο τρόπος αξιοποίησής τους.
Η F1 άνοιξε πολύ περισσότερο προς τα social media και το νεότερο κοινό, επένδυσε στην ανάπτυξή της στις Ηνωμένες Πολιτείες και μετέτρεψε σταδιακά τα Grand Prix σε events που ξεπερνούν τα στενά όρια ενός αγώνα αυτοκινήτων.
Παράλληλα, το cost cap και η μεγαλύτερη εμπορική ανάπτυξη συνέβαλαν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο μια θέση στο grid απέκτησε πολύ μεγαλύτερη οικονομική αξία. Η Liberty δεν χρειάστηκε να αντικαταστήσει την ιστορία της Formula 1. Χρειάστηκε να την αξιοποιήσει καλύτερα.
Η EuroLeague έχει κάτι που το NBA δεν μπορεί απλώς να δημιουργήσει
Το NBA διαθέτει σχεδόν όλα όσα χρειάζονται για να δημιουργηθεί μια μεγάλη νέα αθλητική διοργάνωση: κεφάλαια, τεχνογνωσία, παγκόσμιο marketing και ένα εξαιρετικά επιτυχημένο επιχειρηματικό μοντέλο. Αυτό που δεν μπορεί να κατασκευάσει γρήγορα είναι η ιστορία.
Η EuroLeague διαθέτει ήδη συλλόγους με τεράστιες βάσεις φιλάθλων, ιστορικές αντιπαλότητες και αγορές στις οποίες το μπάσκετ αποτελεί κομμάτι της αθλητικής κουλτούρας. Ολυμπιακός–Παναθηναϊκός, Ρεάλ Μαδρίτης–Μπαρτσελόνα και δεκαετίες ευρωπαϊκής μπασκετικής ιστορίας δεν δημιουργούνται απλώς επειδή ένα νέο πρωτάθλημα διαθέτει περισσότερα χρήματα. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο κοινό σημείο με την F1 που παρέλαβε η Liberty.
Η Ferrari δεν έγινε πολύτιμη επειδή μπήκε η Liberty στη Formula 1. Ήταν ήδη ένα από τα ισχυρότερα brands του παγκόσμιου αθλητισμού. Η νέα ιδιοκτησία βρήκε τρόπους να τοποθετήσει αυτή την ιστορία μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο εμπορικό οικοσύστημα.
Τι θα μπορούσε να κάνει το NBA
Αντί να δημιουργήσει το NBA Europe ως άμεσο ανταγωνιστή της EuroLeague, το NBA θα μπορούσε θεωρητικά να επενδύσει στο ήδη υπάρχον οικοσύστημα και να επιχειρήσει να αυξήσει δραστικά την αξία του.
Πιο ισχυρά κεντρικά τηλεοπτικά και εμπορικά συμβόλαια, μεγαλύτερη παρουσία στις ΗΠΑ και την Ασία, διαφορετική αξιοποίηση των ψηφιακών πλατφορμών, πιο ξεκάθαρη οικονομική δομή και franchises με πραγματικά υψηλή αποτίμηση θα μπορούσαν να αλλάξουν την οικονομική διάσταση του ευρωπαϊκού μπάσκετ. Και η απόφαση του Κόμο κάνει αυτή τη συζήτηση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Η ίδια η EuroLeague κινείται πλέον προς ένα πιο ξεκάθαρο μοντέλο franchises, ακριβώς τη στιγμή που απέναντί της βρίσκεται ο οργανισμός που έχει χτίσει το ισχυρότερο franchise-based πρωτάθλημα μπάσκετ στον κόσμο.
Υπάρχει όμως μία τεράστια διαφορά
Η συνταγή της Liberty δεν μπορεί απλώς να αντιγραφεί. Η Formula 1 αποτελεί ένα κεντρικά οργανωμένο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Το ευρωπαϊκό μπάσκετ είναι κατακερματισμένο ανάμεσα σε EuroLeague, FIBA, εθνικές λίγκες, ομοσπονδίες και συλλόγους με εντελώς διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες και προτεραιότητες. Ένα NBA–EuroLeague μοντέλο θα έπρεπε επομένως να λύσει ζητήματα που η Liberty δεν αντιμετώπισε ποτέ στην ίδια έκταση στην F1.
Υπάρχει και ένα ακόμη κρίσιμο σημείο. Το NBA δεν χρειάζεται απαραίτητα τη EuroLeague για να προχωρήσει. Το NBA Europe εξακολουθεί να αποτελεί ξεχωριστό πρότζεκτ και αυτό δίνει στους Αμερικανούς μια εναλλακτική διαδρομή εάν δεν υπάρξει συμφωνία με τις υπάρχουσες ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, το δίλημμα αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Να δημιουργήσεις την ιστορία ή να επενδύσεις σε αυτήν;
Το NBA μπορεί να δημιουργήσει μια νέα διοργάνωση, να αναζητήσει μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές και να επιχειρήσει να χτίσει από την αρχή ένα προϊόν στα δικά του πρότυπα. Ή μπορεί κάποια στιγμή να επιστρέψει στο τραπέζι με μια διαφορετική πρόταση για τη EuroLeague.
Το δεύτερο μονοπάτι θα έμοιαζε πολύ περισσότερο με αυτό που έκανε η Liberty Media στη Formula 1. Όχι επειδή οι δύο περιπτώσεις είναι ίδιες, αλλά επειδή βασίζονται στην ίδια επιχειρηματική λογική: αντί να προσπαθήσεις να δημιουργήσεις ιστορία από το μηδέν, επενδύεις στην ιστορία που υπάρχει ήδη και επιχειρείς να πολλαπλασιάσεις την αξία της.
Το Κόμο έδειξε ότι η EuroLeague δεν είναι σήμερα διατεθειμένη να αποδεχθεί την πρόταση που έχει μπροστά της, αλλά δεν έδωσε οριστικό τέλος στη συζήτηση με το NBA. Η Liberty Media απέδειξε στην F1 ότι ένα ιστορικό αθλητικό προϊόν μπορεί να αποκτήσει εντελώς διαφορετική εμπορική δυναμική χωρίς να χάσει την ταυτότητά του. Το μεγάλο ερώτημα για το ευρωπαϊκό μπάσκετ είναι εάν το NBA θα επιχειρήσει τελικά να δημιουργήσει αυτή την αξία απέναντι στη EuroLeague ή θα επιστρέψει κάποια στιγμή για να τη δημιουργήσει μαζί της.
