Σημαντικές αλλαγές στους κανονισμούς εισάγει η FIBA από την 1η Οκτωβρίου 2026, με δύο από αυτές να προκαλούν ήδη έντονη συζήτηση. Πρόκειται για τον ορισμό της «προσπάθειας για σουτ» και για την κατάργηση της υπάρχουσας μορφής του αντιαθλητικού φάουλ, που πλέον χωρίζεται σε δύο νέες κατηγορίες.
Ο σύμβουλος διαιτησίας του BasketNews, Τοντ Γουόρνικ, ανέλυσε τις αλλαγές και εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι νέοι ορισμοί θα βοηθήσουν πραγματικά το παιχνίδι. Όπως σημειώνει, αρκετοί διαιτητές έχουν ήδη αναφέρει σύγχυση και έλλειψη σαφήνειας στην εφαρμογή τους.
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά το πότε ένας παίκτης θεωρείται ότι έχει ξεκινήσει προσπάθεια για σουτ. Η FIBA επιχειρεί να περιορίσει τις περιπτώσεις στις οποίες οι επιθετικοί «κατασκευάζουν» φάουλ με μακρινές και αφύσικες προσπάθειες, ειδικά στο transition.
Με τους νέους κανονισμούς, η προσπάθεια για σουτ θα υπολογίζεται κανονικά μόνο όταν ο επιθετικός βρίσκεται στο μπροστινό γήπεδο, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που πλησιάζει η λήξη περιόδου ή του χρόνου επίθεσης.
Παράλληλα, όμως, εισάγεται ένας νέος ορισμός, σύμφωνα με τον οποίο σε jump shot ή σε άλλο σουτ εν κινήσει η προσπάθεια ξεκινά όταν «οι ώμοι και η μπάλα αρχίζουν να κινούνται προς τα πάνω και προς το καλάθι». Ο Γουόρνικ θεωρεί ότι αυτή η διατύπωση δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα από όσα λύνει.
«Οι διαιτητές χρειάζονται έναν ορισμό που να βασίζεται σε ξεκάθαρες και ορατές μπασκετικές κινήσεις. Δεν θα έπρεπε να καλούνται να κρίνουν πότε ακριβώς αρχίζουν να κινούνται προς τα πάνω οι ώμοι», επισημαίνει.
Το πρόβλημα με τα turnaround σουτ
Ακόμη πιο ιδιαίτερη είναι η πρόβλεψη που αφορά παίκτες οι οποίοι δεν κοιτούν προς το καλάθι. Με τον νέο κανονισμό, αν ένας παίκτης έχει πλάτη στο καλάθι και αρχίσει την ανοδική κίνηση της μπάλας προτού γυρίσει προς αυτό, δεν θα θεωρείται ότι βρίσκεται σε προσπάθεια για σουτ.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει κλασικές μπασκετικές κινήσεις, όπως τα turnaround jump shots ή ακόμη και ορισμένα hook shots από το low post.
Η ίδια η FIBA δίνει ως παράδειγμα παίκτη που υποδέχεται την μπάλα με πλάτη, αρχίζει να τη σηκώνει και δέχεται φάουλ πριν προλάβει να στραφεί προς το καλάθι. Σύμφωνα με τη νέα ερμηνεία, το συγκεκριμένο φάουλ δεν θα θεωρείται ότι έγινε σε προσπάθεια για σουτ.
Ο Γουόρνικ προειδοποιεί ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αρκετές διαφωνίες μέσα στη σεζόν, καθώς η στιγμή κατά την οποία ένας παίκτης θεωρείται ότι «κοιτάζει το καλάθι» δεν είναι πάντοτε εύκολο να προσδιοριστεί.
Τέλος στο αντιαθλητικό όπως το γνωρίζαμε
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά τα αντιαθλητικά φάουλ. Η FIBA αποφάσισε να χωρίσει τις συγκεκριμένες παραβάσεις σε δύο νέες κατηγορίες, τα «disruptive fouls» και τα «flagrant fouls».
Τα flagrant fouls θα αφορούν πιο σκληρές, υπερβολικές ή βίαιες επαφές και θα υπολογίζονται για πιθανή αποβολή ενός παίκτη από τον αγώνα.
Αντίθετα, τα disruptive fouls θα αφορούν περισσότερο τακτικά φάουλ που σταματούν μια επίθεση, καθώς και συγκεκριμένες παραβάσεις από πίσω ή από το πλάι, σε φάσεις που θυμίζουν το λεγόμενο «clear path» του NBA. Αυτά δεν θα προσμετρώνται με τον ίδιο τρόπο για αποβολή.
Η λογική του διαχωρισμού έχει βάση, όμως ο Γουόρνικ διαφωνεί με την επιλογή της FIBA να δημιουργήσει έναν εντελώς νέο όρο.
«Το “disruptive foul” δεν αποτελεί μέρος της καθιερωμένης μπασκετικής ορολογίας και δημιουργεί ένα επιπλέον πρόβλημα μετάφρασης σε πολλές γλώσσες», αναφέρει.
Κατά την άποψή του, θα μπορούσε να είχε παραμείνει ο όρος «αντιαθλητικό φάουλ» και απλώς να προσαρμοστούν οι σχετικές ποινές και οι κατηγορίες.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι σε μια εποχή όπου FIBA και NBA βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ, οι δύο κανονισμοί θα έπρεπε να συγκλίνουν περισσότερο όταν επιχειρούν να λύσουν το ίδιο πρόβλημα.
Οι αλλαγές θα τεθούν επίσημα σε ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2026 και το πρώτο διάστημα εφαρμογής τους αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ακόμη και άνθρωποι της διαιτησίας εκτιμούν ότι θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να υπάρξει κοινή και σταθερή ερμηνεία.
