Ο φετινός Παναθηναϊκός δεν έχει πρόβλημα ποιότητας στην περιφέρεια, αλλά πρόβλημα συμβατότητας ρόλων. Πέντε γκαρντ, πέντε διαφορετικά προφίλ και ένα σύστημα που μοιάζει να μην αντέχει την ταυτόχρονη παρουσία πολλών ball dominant παικτών.
Για να αξιολογηθεί ψύχραιμα η κατάσταση, χρειάζεται να διαβαστούν τα δεδομένα με δύο βασικές παραδοχές: πρώτον, ότι τα στατιστικά της EuroLeague έχουν το μεγαλύτερο βάρος. Και δεύτερον, ότι στην περίπτωση του Βασίλη Τολιόπουλου το δείγμα στην EuroLeague είναι εξαιρετικά μικρό, άρα η εικόνα του ελληνικού πρωταθλήματος προστίθεται για λόγους αξιοπιστίας, έστω και αν προέρχεται από σαφώς ευκολότερα παιχνίδια.
Με βάση την ανάλυση των advanced stats, ο Κέντρικ Ναν είναι ο πιο καθαρός σκόρερ και αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στους αριθμούς. Με 34,6 πόντους ανά 100 κατοχές, TS% 62,6% και eFG% 58,4%, βρίσκεται σε επίπεδα κορυφαίων shot creators της διοργάνωσης. Το on/off +7,7 δείχνει ότι η επίθεση του Παναθηναϊκού βελτιώνεται αισθητά με την παρουσία του. Την ίδια στιγμή, όμως, το usage του φτάνει στο 28,4% και το TOV% στο 15,8, στοιχεία που εξηγούν γιατί η ομάδα γίνεται πιο ευάλωτη όταν ο Ναν καλείται να οργανώσει και όχι απλώς να τελειώσει φάσεις. Είναι παίκτης που απογειώνει ένα σύστημα όταν αυτό λειτουργεί, όχι εκείνος που θα το “διορθώσει” όταν χαλάσει.
Ακριβώς εκεί έρχεται ο ρόλος του Κώστα Σλούκα. Ο αρχηγός του Παναθηναϊκού είναι ο απόλυτος ρυθμιστής. Με AST% 38,2, pAST 31,5 και on/off +17,4, η επιρροή του στο συνολικό παιχνίδι είναι καθοριστική. Το NETRTG +6,9 επιβεβαιώνει ότι με τον Σλούκα στο παρκέ η ομάδα είναι ξεκάθαρα καλύτερη. Δεν είναι ο πιο αποδοτικός σκόρερ (TS% 56,7), όμως είναι ο μόνος γκαρντ που εξασφαλίζει δομή, σωστές αποστάσεις και αποτελεσματικότητα στο pick and roll.
Ο Τζέριαν Γκραντ κινείται σε εντελώς διαφορετική λογική. Με usage μόλις 13,8%, ORTG 114,8 και NETRTG +0,8, δεν αλλάζει μόνος του την εικόνα ενός αγώνα, αλλά σπάνια τη χαλάει. Προσφέρει άμυνα στην μπάλα, περιορίζει τα λάθη (TOV% 12,2) και λειτουργεί ως “κόλλα” δίπλα στους πιο δημιουργικούς γκαρντ. Το on/off -7,8 δείχνει ότι δεν ανεβάζει το σύνολο από μόνος του, αλλά αυτός δεν είναι ποτέ ο ρόλος του.
Οι περιπτώσεις Σορτς και Τολιόπουλου
Η πιο δύσκολη περίπτωση είναι αυτή του Τι Τζέι Σορτς. Σε επίπεδο δημιουργίας, οι αριθμοί του είναι εντυπωσιακοί: AST% 32,3 και 10,2 ασίστ ανά 100 κατοχές. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα είναι χαμηλή για παίκτη με τόσο υψηλό usage (24,7%). Το TS% 50,3 και το eFG% 46,2, σε συνδυασμό με το NETRTG -0,1, δείχνουν ότι ο Παναθηναϊκός δεν κερδίζει κάτι καθαρό όταν ο Σορτς έχει την μπάλα στα χέρια του για μεγάλα διαστήματα. Σε σχήματα με Σλούκα ή Ναν, αντί να συμπληρώνει, συχνά επικαλύπτει ρόλους. Με βάση τα δεδομένα, ο παραγκωνισμός του στο παιχνίδι με την Μπασκόνια δεν μοιάζει με τιμωρία ή μήνυμα, αλλά με καθαρά αγωνιστική επιλογή.
Η περίπτωση του Βασίλη Τολιόπουλου είναι αυτή που αλλάζει τη συζήτηση. Στην EuroLeague το δείγμα είναι μόλις τρία παιχνίδια, άρα κάθε συμπέρασμα πρέπει να εξάγεται με προσοχή. Παρόλα αυτά, τα νούμερα είναι εντυπωσιακά: TS% 70,6, eFG% 66,7, 54,5% στο τρίποντο και NETRTG +53,6. Για να υπάρξει πιο στέρεη βάση, αξίζει να προστεθούν και τα στοιχεία του ελληνικού πρωταθλήματος, όπου σε μεγαλύτερο δείγμα καταγράφει 26,1 πόντους ανά 100 κατοχές, AST% 26,7, TOV% μόλις 10,5 και ORTG 130. Ακόμη και αν τα ματς της Stoiximan GBL είναι σαφώς χαμηλότερης δυσκολίας, η εικόνα είναι ξεκάθαρη: ο Τολιόπουλος παίζει με υψηλή αποδοτικότητα χωρίς να απαιτεί μεγάλο usage και χωρίς να “μπλοκάρει” τη ροή.
Αν συνδεθούν όλα τα παραπάνω, προκύπτει ένα σαφές συμπέρασμα. Ο Παναθηναϊκός δεν μπορεί να χωρέσει ταυτόχρονα πολλούς ball dominant γκαρντ. Ο Σλούκας είναι απαραίτητος για τη δομή, ο Ναν για το σκοράρισμα, ο Γκραντ για την ισορροπία. Ο Τολιόπουλος είναι ο μόνος που, με βάση τα δεδομένα, συμπληρώνει αυτούς τους ρόλους αντί να τους ανταγωνίζεται. Αντίθετα, ο Σορτς –τουλάχιστον με τα φετινά του νούμερα– δεν ταιριάζει εύκολα στο ίδιο αγωνιστικό πλαίσιο.
Αυτό κάνει τόσο την επιλογή μη χρησιμοποίησής του απέναντι στη Μπασκόνια, όσο και τη μέχρι τώρα περιορισμένη παρουσία του Τολιόπουλου στην EuroLeague, όχι απλώς αποφάσεις προπονητικής έμπνευσης, αλλά ζητήματα που πλέον κρίνονται ξεκάθαρα πάνω στα δεδομένα.
